चंद्रपूर : प्रतिनिधी
जिल्ह्यातील वरोरा तालुक्यातील भटाळा आणि मोवाड परिसरातील प्राचीन पुरातत्त्व स्थळांवर वाढत्या खाणकामामुळे गंभीर संकट निर्माण झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने नेमलेल्या विशेष समितीने अलीकडेच प्रत्यक्ष भेट देत परिस्थितीची पाहणी केली.
ही दोन्ही ठिकाणे मानवाच्या आद्य इतिहासाशी संबंधित महत्त्वाची स्थळे मानली जातात. येथे प्राचीन पाषाणयुगीन काळातील दगडी साधने—जसे की कुऱ्हाडी, स्क्रॅपर आणि चॉपर—मोठ्या प्रमाणावर सापडलेली आहेत. त्यामुळे मानवी उत्क्रांतीचा अभ्यास करण्यासाठी हा भाग अत्यंत उपयुक्त मानला जातो.
मात्र, गेल्या काही वर्षांत वाढलेल्या खाणकामामुळे जमिनीचे नैसर्गिक स्तर मोठ्या प्रमाणात बाधित होत आहेत. यामुळे पुरातत्त्व अवशेषांचे मूळ स्वरूप आणि संदर्भ नष्ट होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. यामुळे भविष्यातील संशोधनासाठी आवश्यक असलेली महत्त्वाची माहिती कायमची हरवण्याची भीती आहे.
या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत न्यायालयाने स्वतःहून हस्तक्षेप केला असून, समितीने पाहणीदरम्यान झालेल्या नुकसानीची नोंद केली आहे. समितीचा सविस्तर अहवाल लवकरच न्यायालयात सादर होणार असून, त्यानंतर खाणकामावर निर्बंध आणण्याबाबत निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.
